كه اين مرد بزرگ ، بذرهاى اصلاحات را در اين سرزمين افشاند ، و اين بذرها به تدريج و به طور نهانى رشد و نموّ مىكردند و آمادهء ظهور و بروز مىشدند ، تا گل‌افشانى كنند و فضا را معطر سازند . به هر حال ، اصل و مبدأ آن دورانى كه مردانى عاشق آزادى و جهاد ، در راه آزادى پيدا شدند ، همين روزها بود . گو اين‌كه عوامل ديگرى نيز براى پيدا شدن چنين مردانى در كار بود كه بر رشد و نمو درخت آزادى مىافزود ! سيّد بزرگ ، نخست براى كاشتن بذرهاى اصلاح ، سرزمين ايران و عثمانى را در نظر گرفت ، ولى به زودى تشخيص داد كه اين بذرها ، در اين كشورها قابل رشد و نمو نيستند ، بدين جهت بعداً سرزمين « مصر » را مورد آزمايش قرار داد و ملاحظه كرد كه در اين‌جا ثمربخش خواهد بود . يكى از محسنات « رياض پاشا » اين بود كه به خوبى شخصيت « سيّد » را تشخيص داد و فريفتهء او شد . سپس ملاحظه كرد كه اين عالمى است نه از نوع ديگر علما ، زيرا دين و دنيا را خوب مىشناسد ، و مردى است خوش‌فهم و خوش‌بيان ، بدين جهت وسايل اقامت وى را در « مصر » فراهم ساخت و او را به دولت معرفى كرد و هزينه‌اى معادل ده لير براى مخارجش تعيين شد ! البته اين دورهء هشت ساله از سخت‌ترين سال‌هايى بود كه بر « مصر » گذشت . زيرا وضع مصر مانند وضع خانواده‌اى بود كه تمام وسايل رفاه و درآمد مرتب و منظم را در اختيار داشته باشد ، ولى صاحبخانه در خرج اسراف كند ، و با درآمد زيادى كه دارد قانع نشود ، بلكه چندين برابر درآمد ، حتّى از گرفتن وام خرج مىكند تا اين‌كه وام‌دهندگان متوجّه اين وضع شدند و حكم محجوريت صادر كردند ! و به مداخله در امور داخلى كشور شروع نمودند ، تا جايى كه همهء